Rioolheffing en afvalstoffenheffing: hangen die af van de WOZ-waarde?

Wat betaal je met de rioolheffing en de afvalstoffenheffing?

Het zijn twee aparte heffingen van de gemeente, elk met een eigen wet als basis:

• Rioolheffing (art. 228a Gemeentewet). Hiermee betaalt de gemeente het inzamelen en afvoeren van afvalwater, het opvangen van regenwater en maatregelen tegen grondwateroverlast. De modelverordening van de VNG heet sinds 2021 riool- en waterzorgheffing, dus die naam kom je ook tegen.
• Afvalstoffenheffing (art. 15.33 Wet milieubeheer). Hiermee betaalt de gemeente het ophalen en verwerken van huishoudelijk afval.

Met beide heffingen mag de gemeente niet meer ophalen dan de begrote kosten van die taak.

Wie betaalt ze?

De afvalstoffenheffing betaalt de gebruiker van de woning: het huishouden dat er woont. Dat geldt dus ook voor huurders.

Bij de rioolheffing mag de gemeente kiezen. Ze kan een eigenarendeel heffen, een gebruikersdeel of allebei. Heft de gemeente beide delen en woon je in je eigen huis, dan betaal je ze allebei. Een huurder betaalt alleen het gebruikersdeel, als de gemeente dat heft.

Hoe berekent de gemeente het bedrag?

Bij de OZB schrijft de wet de WOZ-waarde voor als maatstaf. Bij deze twee heffingen niet. De gemeenteraad legt de maatstaf vast in de belastingverordening. Een paar voorbeelden uit verordeningen voor 2026:

Bij de afvalstoffenheffing zie je vooral twee systemen. Een vast tarief per huishouden, soms lager voor een eenpersoonshuishouden. Of een tarief dat afhangt van de hoeveelheid afval die je aanbiedt (diftar). Volgens COELO woont 43% van de Nederlanders in 2026 in een gemeente met diftar. De Waarderingskamer schrijft dat gemeenten de WOZ-waarde soms ook voor de afvalstoffenheffing gebruiken, maar COELO noemt de WOZ-waarde in de atlas van 2026 alleen bij de rioolheffing.

Dat een gemeente de rioolheffing over de WOZ-waarde mag berekenen, is bevestigd in de rechtspraak, schrijft de Waarderingskamer.

Hoeveel betaal je gemiddeld?

COELO berekent elk jaar wat een meerpersoonshuishouden betaalt. Voor 2026:

• Rioolheffing eigenaar-bewoner: gemiddeld € 245, met uitersten van € 111 en € 573.
• Rioolheffing huurder: gemiddeld € 120. In sommige gemeenten betaalt een huurder niets.
• Afvalstoffenheffing: gemiddeld € 381, met uitersten van € 33 en € 654.

Rekenvoorbeeld: rioolheffing over de WOZ-waarde

Wijchen rekent in 2026 voor een woning 0,0270% van de WOZ-waarde voor de eigenaar en 0,0130% voor de gebruiker. Woon je in je eigen huis, dan betaal je samen 0,0400%.

• WOZ-waarde € 400.000: rioolheffing € 400.000 × 0,0400% = € 160 per jaar.
• Gaat de WOZ-waarde na bezwaar € 20.000 omlaag, dan scheelt dat € 20.000 × 0,0400% = € 8 per jaar.

Werkt je gemeente met klassen, zoals Reimerswaal, dan verandert het bedrag alleen als je door de verlaging in een lagere klasse komt. Rekent je gemeente een vast bedrag of het waterverbruik, dan verandert er niets aan je rioolheffing.

Wat betekent dit voor je WOZ-bezwaar?

Een lagere WOZ-waarde levert alleen minder rioolheffing op als je gemeente de WOZ-waarde als maatstaf gebruikt. Voor de afvalstoffenheffing maakt het meestal niet uit. Reken dus niet op een groot voordeel. Wat een verlaging je bij de OZB, het waterschap en het eigenwoningforfait oplevert, lees je in wat een lagere WOZ-waarde oplevert. Met de besparingscalculator reken je het voor jouw situatie uit.

Let op één ding. Een bezwaar tegen de WOZ-beschikking geldt volgens de wet automatisch ook voor de OZB-aanslag op hetzelfde biljet (art. 30 lid 2 Wet WOZ). Voor de rioolheffing staat dat niet in de wet. Rekent je gemeente de rioolheffing over de WOZ-waarde, schrijf dan in je bezwaarschrift dat je bezwaar ook geldt voor de rioolheffing. Hoe je bezwaar maakt, lees je in WOZ-bezwaar maken.

Hoe controleer je wat jouw gemeente doet?

1. Kijk op je aanslagbiljet. Staat bij de rioolheffing een percentage en de WOZ-waarde, dan telt de WOZ-waarde mee. Staat er alleen een vast bedrag, controleer dan de verordening.
2. Zoek de verordening op. Ga naar lokaleregelgeving.overheid.nl, kies je gemeente en zoek op "rioolheffing" en "afvalstoffenheffing" met het jaartal. Kijk naar de artikelen "maatstaf van heffing" en "belastingtarieven".
3. Twijfel je nog, bel dan de afdeling belastingen van je gemeente of het belastingsamenwerkingsverband dat de aanslag stuurde.

Kun je kwijtschelding krijgen?

Heb je een laag inkomen en weinig vermogen, dan kun je bij de gemeente kwijtschelding aanvragen. De gemeente bepaalt zelf voor welke belastingen dat kan. Vraag bij je gemeente na of dat ook voor de rioolheffing en de afvalstoffenheffing geldt. Sommige gemeenten verlenen kwijtschelding automatisch.