WOZ-waarde, marktwaarde en taxatiewaarde: wat is het verschil?

De drie waarden naast elkaar

Wat is de WOZ-waarde precies?

De WOZ-waarde is volgens de wet de waarde in het economisch verkeer (art. 17 Wet WOZ). Dat is in feite een marktwaarde, maar met een paar vaste uitgangspunten. De wet doet alsof de woning in volle en onbezwaarde eigendom wordt verkocht en de koper hem meteen helemaal in gebruik kan nemen (art. 17 lid 2 Wet WOZ). Een huurder in de woning of een erfpachtcanon telt dus niet mee. De Waarderingskamer noemt de WOZ-waarde daarom een zo goed mogelijke schatting van de verkoopprijs op de waardepeildatum.

De datum is het grootste verschil. De WOZ-waarde voor belastingjaar 2027 gaat over 1 januari 2026 (art. 18 Wet WOZ). Je krijgt de beschikking eind februari 2027. Dan is de waarde al ruim een jaar oud. Lees meer bij waardepeildatum.

Wat is de marktwaarde?

In het dagelijks gebruik is de marktwaarde het bedrag dat een koper nu voor je woning zou betalen. Die waarde staat nergens vast. Hij blijkt pas echt als je verkoopt. Een makelaar kan hem inschatten, en de koopsom bij een verkoop is er het duidelijkste bewijs van.

Stijgen of dalen de huizenprijzen na de waardepeildatum, dan loopt de marktwaarde van vandaag weg van je WOZ-waarde. Ook als de gemeente alles goed doet. Waarom dat zo is, staat in WOZ-waarde en verkoopprijs.

Wat is de taxatiewaarde?

De taxatiewaarde is de marktwaarde die een taxateur vastlegt in een taxatierapport, op de datum dat hij taxeert. Je hebt zo'n rapport meestal nodig voor een hypotheek. Voor een lening met Nationale Hypotheek Garantie (NHG) moet het een volledig rapport zijn van een onafhankelijke taxateur, gevalideerd door een validatie-instituut dat NHG accepteert, of een goedgekeurde hybride taxatie. Een losse modelmatige waardebepaling of een WOZ-verklaring is daarvoor niet genoeg, op één uitzondering na. Daarover meer in WOZ-waarde en hypotheek.

Een taxateur bekijkt jouw woning, terwijl de gemeente duizenden woningen tegelijk waardeert met een rekenmodel. Daardoor kan een taxatie beter rekening houden met bijzonderheden van je huis. Maar ook een taxatie blijft een schatting.

Waarom verschillen de bedragen?

• Andere datum. De WOZ-waarde loopt een jaar of meer achter op de taxatie en de markt van nu.
• Andere uitgangspunten. De WOZ-waarde gaat uit van volle eigendom en een leeg huis (art. 17 lid 2 Wet WOZ). Een bank kijkt naar de woning zoals die werkelijk is.
• Andere methode. Een model kan een gebrek missen dat een taxateur ter plekke ziet.

De AFM wijst er in een analyse uit 2026 op dat de WOZ-waarde in de praktijk kan afwijken van de taxatiewaarde en de marktwaarde. Een hogere taxatie betekent dus niet dat je WOZ-waarde fout is, en andersom.

Welke waarde telt waar?

• Gemeentelijke belastingen en waterschap: de WOZ-waarde. Zie OZB.
• Inkomstenbelasting: de WOZ-waarde, voor het eigenwoningforfait en voor box 3.
• Hypotheek: in de regel de taxatiewaarde of de koopsom.
• Verkoop: de marktwaarde, oftewel wat een koper wil betalen.

Kun je een taxatie gebruiken voor je WOZ-bezwaar?

Dat kan, maar let op de datum. De gemeente en de rechter kijken naar de waarde op de waardepeildatum en in de staat op de toestandspeildatum. Een taxatie van vandaag voor de bank gaat over een andere datum en gaat niet uit van de WOZ-uitgangspunten. Een eigen verkoop of aankoop rond de waardepeildatum is vaak sterker bewijs. Lees daarover woning gekocht rond de waardepeildatum. Wil je weten of je WOZ-waarde klopt, begin dan met de gratis check.